Stressin dəriyə təsiri nə deməkdir?

Dəri yalnız xarici mühitlə təmasda olan örtük deyil. O, sinir ucları, immun hüceyrələr, qan damarları, piy və tər vəziləri ilə zəngin, aktiv orqandır. Beyində yaranan emosional və fizioloji stress reaksiyaları bu strukturların fəaliyyətinə təsir edə bilər.

Stress zamanı ürək döyüntüsü, tərləmə, damarların genişlənməsi və ya daralması, qaşınma hissi və dəriyə toxunmaq ehtiyacı dəyişə bilər. Xroniki stress yuxu rejimini və dəriyə qulluq vərdişlərini də poza bilər.

Münasibət ikitərəflidir. Stress dəri xəstəliyini ağırlaşdıra bilər, görünən və qaşınan dəri xəstəliyi isə yeni stress, utanma, özünəinamın azalması və sosial narahatlıq yarada bilər.

Stress dəri xəstəliyinin yeganə səbəbidirmi?

Əksər hallarda xeyr. Psoriaz, atopik dermatit, rozasea və sızanaq genetik, immunoloji, hormonal və ətraf mühit faktorlarının birlikdə iştirak etdiyi xəstəliklərdir. Stress bu xəstəlikləri tətikləyə və ya ağırlaşdıra bilər, lakin onların yeganə səbəbi kimi qəbul edilməməlidir.

Psixodermatologiya nədir?

Psixodermatologiya dermatologiya, psixiatriya və klinik psixologiyanın kəsişməsində yerləşən tibbi sahədir. Bu sahə psixoloji faktorların dəriyə təsirini və dəri xəstəliklərinin insanın psixi vəziyyətinə təsirini araşdırır.

Psixodermatoloji yanaşmanın məqsədi xəstənin şikayətini “yalnız psixoloji” adlandırmaq deyil. Məqsəd dəri xəstəliyini düzgün diaqnoz etmək, psixoloji və davranış faktorlarını müəyyənləşdirmək və hər iki istiqamətdə müalicə aparmaqdır.

Psixodermatoloq kimdir?

Psixodermatoloq adətən psixodermatoloji xəstəliklər üzrə xüsusi maraq və təcrübəsi olan dermatoloqdur. Müalicə prosesində psixiatr, psixoloq, ailə həkimi və digər mütəxəssislərlə əməkdaşlıq edə bilər.

Psixodermatoloji xəstəliklər necə təsnif edilir?

Psixodermatoloji pozğunluqlar praktik olaraq üç əsas qrupa bölünə bilər. Bu bölgü xəstəliyin başlanğıc səbəbini və müalicə istiqamətini anlamağa kömək edir.

Cədvəli mobil telefonda görmək üçün sağa və sola sürüşdürün.

Stress dəriyə necə təsir edir?

Stress zamanı hipotalamus–hipofiz–böyrəküstü vəzi sistemi, simpatik sinir sistemi və müxtəlif neyroimmun mexanizmlər aktivləşir. Kortizol, katexolaminlər və neyropeptidlər kimi vasitəçilər immun reaksiyaya, qaşınmaya, damar tonusuna və dəri baryerinə təsir göstərə bilər.

Qısamüddətli stress reaksiyası orqanizmin uyğunlaşma mexanizmidir. Lakin uzunmüddətli və idarə olunmayan stress yuxunu, immun tənzimləməni, yara sağalmasını və dəriyə qulluq davranışlarını poza bilər.

Aşağıdakı diaqram mobil telefonda sağa və sola sürüşdürülür.

Stress dəri baryerinə təsir edə bilərmi?

Stress və yuxusuzluq dərinin qoruyucu baryerinin bərpasını zəiflədə bilər. Nəticədə quruluq, dartılma, qıcıqlanma və allergenlərə həssaslıq arta bilər.

Stress qaşınmanı niyə artırır?

Stress diqqətin bədən hisslərinə yönəlməsini və qaşınma siqnallarının daha güclü qəbul edilməsini artıra bilər. Qaşıma müvəqqəti rahatlıq versə də, dərini zədələyərək qaşınmanı daha da gücləndirə bilər.

Stressdən yaranan və ya stresslə ağırlaşan dəri xəstəlikləri

“Stressdən yaranan dəri xəstəlikləri” ifadəsi geniş istifadə olunsa da, tibbi baxımdan daha düzgün ifadə “stresslə tətiklənən və ya ağırlaşan dəri xəstəlikləri”dir. Çünki bu xəstəliklərin əksəriyyətində əlavə genetik, immunoloji və ətraf mühit faktorları iştirak edir.

Atopik dermatit və ekzema

Stress atopik dermatit zamanı qaşınmanı, yuxu pozğunluğunu və qaşıma davranışını artıra bilər. Qaşınma və qaşıma dəri baryerini daha çox zədələyərək ekzemanın ağırlaşmasına səbəb ola bilər.

Psoriaz

Bəzi psoriaz xəstələri xəstəliyin stressli dövrlərdə alovlandığını müşahidə edir. Eyni zamanda görünən psoriaz ocaqları, qaşınma və sosial damğalanma hissi xəstənin stressini artıra bilər.

Sızanaq

Stress hormonal və davranış dəyişiklikləri, yuxusuzluq və dəriyə toxunmanın artması vasitəsilə sızanaqları ağırlaşdıra bilər. Sızanaqları sıxmaq və yolmaq çapıq və piqmentasiya riskini yüksəldir.

Rozasea

Emosional stress damarların genişlənməsini artıraraq rozasea zamanı üz qızartısı və istilik hissini tətikləyə bilər. İsti hava, günəş, isti içkilər və spirt kimi digər tetikleyicilər də nəzərə alınmalıdır.

Xroniki övrə

Stress övrənin yeganə səbəbi olmasa da, bəzi xəstələrdə qaşınmanın və səpgilərin şiddətinə təsir edə bilər. Xroniki övrə yalnız “sinirdəndir” kimi qiymətləndirilməməli və dermatoloji müalicə davam etdirilməlidir.

Həddindən artıq tərləmə

Narahatlıq və emosional gərginlik xüsusilə ovuc, ayaqaltı, qoltuqaltı və üz nahiyəsində tərləməni artıra bilər. Tərləmə öz növbəsində utanma və sosial narahatlığı gücləndirə bilər.

Saç tökülməsi

Ağır fiziki və emosional stressdən sonra telogen effluvium adlanan diffuz saç tökülməsi yarana bilər. Lakin dəmir çatışmazlığı, tiroid xəstəlikləri, dərmanlar və digər səbəblər də araşdırılmalıdır.

Alopesiya areata

Alopesiya areata avtoimmun xəstəlikdir. Bəzi xəstələr stressli hadisədən sonra başladığını bildirsələr də, xəstəliyin bütün halları stresslə izah edilə bilməz.

Stressdən yaranan səpgilər necə görünür?

Stressdən sonra yaranan səpgilər üçün vahid bir görünüş yoxdur. Bəzi insanlarda qızartı və övrə, digərlərində ekzemanın, rozaseanın və ya sızanağın ağırlaşması müşahidə edilə bilər.

Stress səpgisi adlandırılan qızartının əslində allergik reaksiya, dərman səpgisi, infeksiya və ya kontakt dermatit olması mümkündür. Buna görə stressin dəriyə təsiri nəticəsində yaranan səpginin görünüşü və yaranma vaxtı dermatoloq tərəfindən qiymətləndirilməlidir.

Stress övrəsi necə görünə bilər?

Övrə dəridə qəfil yaranan, qabarıq, qaşınan və yeri dəyişə bilən səpgilərlə xarakterizə olunur. Stressin dəriyə təsiri nəticəsində ayrı-ayrı səpgilər adətən 24 saatdan az müddətdə iz qoymadan yox olur, lakin başqa nahiyələrdə yeniləri yarana bilər.

Stressdən üz qızara bilərmi?

Bəli. Emosional gərginlik simpatik sinir sistemi və damar reaksiyası vasitəsilə üz, boyun və sinədə müvəqqəti qızartı yarada bilər. Qızartı davamlıdırsa, rozasea və digər səbəblər araşdırılmalıdır.

Psixoloji və psixogen qaşınma nədir?

Psixogen qaşınma, başqa adı ilə funksional qaşınma pozuntusu, qaşınmanın əsas şikayət olduğu və psixoloji faktorların onun başlanmasına, şiddətlənməsinə və davam etməsinə mühüm təsir göstərdiyi vəziyyətdir.

Psixogen qaşınma bütün digər səbəblər yoxlanılmadan qoyulan diaqnoz deyil. Dəri xəstəlikləri, parazitlər, dərmanlar, qaraciyər, böyrək, tiroid və qan xəstəlikləri kimi səbəblər uyğun şəkildə araşdırılmalıdır.

Psixoloji qaşınmanın xüsusiyyətləri

• Stress və emosional hadisələr zamanı artması
• İstirahət və diqqətin qaşınmaya yönəlməsi zamanı güclənməsi
• Gecə və yuxuya getməzdən əvvəl daha çox hiss edilməsi
• Qaşıma nəticəsində xətti yaralar və qabıqların yaranması
• Psixoloji rahatlıq və məşğuliyyət zamanı azalması

Bu xüsusiyyətlər diaqnozu dəstəkləyə bilər, lakin təkbaşına kifayət etmir. Həqiqi dermatoloji xəstəlik də stresslə ağırlaşa bilər.

Qaşınma–qaşıma dövrü nədir?

Qaşınma insanı dərini qaşımağa məcbur edir. Qaşıma qısa müddət rahatlıq versə də, dəridə iltihab və sinir qıcıqlanmasını artırır. Nəticədə qaşınma yenidən başlayır və qapalı dövr yaranır.

Qaşınmanın digər tibbi səbəbləri haqqında

dəridə qaşınma

mövzusunda əlavə məlumat əldə edə bilərsiniz.

Dəri yolma xəstəliyi nədir?

Dəri yolma xəstəliyi və ya ekskoriasiya pozuntusu insanın dərisini təkrarlanan şəkildə yolması, sıxması, qaşıması və deşməsi ilə xarakterizə olunur. Davranış dəridə yara, qabıq, piqmentasiya, çapıq və infeksiyaya səbəb ola bilər.

İnsanlar çox vaxt sızanaq, qara nöqtə, qabıq və ya dəridə hiss etdikləri kiçik nahamarlığı aradan qaldırmağa çalışırlar. Bəzi hallarda tam normal dəri də yoluna bilər.

Dəri yolma xəstəliyinin əlamətləri

• Dərini yolmağa qarşı güclü istək
• Dayandırmaq üçün dəfələrlə uğursuz cəhd
• Yolmadan əvvəl gərginlik və sonra müvəqqəti rahatlıq
• Fərqli sağalma mərhələsində çoxsaylı yaralar
• Asan çatan nahiyələrdə daha çox zədələnmə
• Güzgü qarşısında uzun müddət dəri yoxlamaq
• Yaraları geyim və makiyajla gizlətmək

Dəri yolma sadəcə pis vərdişdirmi?

Xeyr. Davranış idarəolunmaz hala gəldikdə, ciddi zədələnmə və gündəlik həyatın pozulmasına səbəb olduqda psixiatrik və davranış pozuntusu kimi qiymətləndirilə bilər.

Akne ekskorie nədir?

Akne ekskorie sızanaqların təkrarlanan sıxılması və yolunması nəticəsində yaranan vəziyyətdir. Bəzən ilkin sızanaqlar az olsa da, yolma nəticəsində yaranan yaralar və ləkələr daha nəzərəçarpan olur.

Saç yolma xəstəliyi və trixotillomaniya nədir?

Trixotillomaniya insanın saçını və ya bədən tüklərini təkrarlanan şəkildə yolması ilə xarakterizə olunan pozuntudur. Saçlı dəri, qaşlar, kirpiklər və bədənin digər tüklü sahələri təsirlənə bilər.

Saç yolma stresli dövrlərdə arta bilər, lakin bəzi insanlar bunu televizora baxarkən, dərs oxuyarkən və ya fərqində olmadan da edə bilər.

Trixotillomaniyanın əlamətləri

• Qeyri-bərabər və qəribə formalı saçsız sahələr
• Müxtəlif uzunluqda qırılmış saçlar
• Saç yolmanı dayandırmaqda çətinlik
• Qaş və kirpiklərin seyrəlməsi
• Saç yolmadan əvvəl gərginlik və sonra rahatlıq
• Saç itkisini gizlətmək üçün papaq və kosmetik vasitələr

Göbələk infeksiyası, alopesiya areata, dartılmaya bağlı saç tökülməsi və digər alopesiya növləri trixotillomaniyaya bənzəyə bilər. Dəqiq diaqnoz üçün dermatoloji müayinə və trixoskopiya faydalıdır.

Dəridə həşərat gəzməsi hissi nəyi göstərə bilər?

Dəridə qarışqa və ya həşərat gəzməsi, sancma və dişləmə hissi müxtəlif dermatoloji, nevroloji, metabolik, dərman və maddə istifadəsi ilə əlaqəli səbəblərdən yarana bilər.

Stresin dəriyə təsiri nəticəsində bəzi xəstələr dərilərində parazit və ya başqa canlı olduğunu qəti şəkildə düşünür, lakin aparılan müayinələr bunu təsdiqləmir. Bu vəziyyət deluzional infestasiya və ya parazitar yoluxma sayıqlaması adlandırılır.

Deluzional infestasiya necə görünür?

• Dəridə canlıların hərəkət etdiyinə sarsılmaz inam
• Dərinin davamlı yoxlanılması və qaşınması
• Paraziti çıxarmaq üçün kimyəvi və iti vasitələrdən istifadə
• Həkimə dəri qırıntıları və liflər gətirmək
• Çoxsaylı xətti yaralar, qabıqlar və çapıqlar

Həkim xəstənin şikayətini diqqətlə dinləməli və təqdim etdiyi materialı qiymətləndirməlidir. Həqiqi parazitar xəstəlik, dərman təsiri, nevroloji və metabolik səbəblər istisna edilmədən psixiatrik diaqnoz qoyulmamalıdır.

Psixiatrik pozuntu nəticəsində süni yaradılmış dəri zədələri

Dermatitis artefakta xəstənin öz dərisində zədə yaratdığı, lakin bunu çox vaxt qəbul etmədiyi və ya necə yarandığını izah edə bilmədiyi mürəkkəb psixodermatoloji vəziyyətdir.

Zədələr kəskin sərhədli, qeyri-adi formalı və xəstənin əli çatan nahiyələrdə yerləşə bilər. Kimyəvi maddələr, istilik, sürtünmə, kəsmə və digər üsullardan istifadə oluna bilər.

Bu xəstələrə ittihamedici yanaşmaq düzgün deyil. Müalicənin ilk mərhələsi təhlükəsiz və etibarlı həkim–xəstə münasibəti qurmaqdır.

Dermatitis artefakta ilə simulyasiya eynidirmi?

Xeyr. Simulyasiya zamanı insan maddi, hüquqi və ya sosial fayda əldə etmək üçün şikayəti bilərəkdən yarada bilər. Dermatitis artefakta isə daha mürəkkəb psixoloji ehtiyac və daxili konfliktlərlə əlaqəli ola bilər.

Dəri və bədən dismorfik pozuntusu

Bədən dismorfik pozuntusu insanın başqaları tərəfindən görünməyən və ya çox cüzi olan görünüş xüsusiyyəti ilə həddindən artıq məşğul olmasıdır. Dəri, saç, burun, çapıq, məsamə və sızanaqlar ən çox narahatlıq yaradan sahələr arasında ola bilər.

Əlamətləri hansılardır?

• Güzgüdə dərini dəfələrlə yoxlamaq və ya güzgüdən qaçmaq
• Çox cüzi dəri probleminə görə güclü narahatlıq
• Dəfələrlə dermatoloji və kosmetoloji prosedur istəmək
• Prosedurun nəticəsindən davamlı narazı qalmaq
• Görünüş səbəbindən sosial və iş həyatından uzaqlaşmaq

Belə hallarda yalnız əlavə kosmetik prosedurlar problemi həll etməyə bilər. Psixiatr və ya klinik psixoloqun qiymətləndirməsi vacib ola bilər.

Dəri xəstəliklərinin psixoloji təsiri

Dəri xəstəliyi insanın xarici görünüşünə, yuxusuna, münasibətlərinə və iş qabiliyyətinə təsir edə bilər. Üz, əl və saçlı dəridə görünən xəstəliklər daha güclü utanma və sosial narahatlıq yarada bilər.

Akne, psoriaz, atopik dermatit, vitiliqo, alopesiya və xroniki qaşınma xəstənin həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərə bilər. Dəri əlamətləri nisbətən məhdud olsa belə, psixoloji yük ağır ola bilər.

Dəri xəstəliyi depressiya yarada bilərmi?

Xroniki ağrı, qaşınma, yuxusuzluq, görünüş dəyişikliyi və sosial damğalanma depressiv əlamətlərə töhfə verə bilər. Müalicə zamanı yalnız səpginin sahəsi deyil, xəstənin həyat keyfiyyəti və emosional vəziyyəti də nəzərə alınmalıdır.

Nə vaxt təcili psixoloji yardım lazımdır?

Stressin dəriyə təsiri nəticəsində özünə zərər vermə, intihar düşüncəsi, ağır ümidsizlik, reallıqla əlaqənin itməsi və təhlükəli davranış varsa, təcili psixiatrik və tibbi yardım alınmalıdır.

Psixodermatoloji xəstəliklər necə diaqnoz olunur?

Psixodermatoloji diaqnoz yalnız xəstənin stressli olması əsasında qoyulmur. Əvvəlcə dəridə həqiqi dermatoloji və sistemik xəstəliyin olub-olmaması qiymətləndirilir.

Dermatoloq hansı sualları verə bilər?

• Şikayət nə vaxt və necə başlayıb?
• Stressli hadisələrlə əlaqəsi varmı?
• Qaşınma və ya yolma daha çox hansı vaxt baş verir?
• Hansı dərman və kosmetik vasitələr istifadə olunur?
• Yuxu, iş və sosial həyat nə dərəcədə təsirlənib?
• Xəstədə narahatlıq, depressiya və obsesiv davranış varmı?
• Dəridə zədə yaranmazdan əvvəl hansı hiss və davranış baş verir?

Hansı müayinələr aparıla bilər?

• Dərinin və saçın klinik müayinəsi
• Dermatoskopiya və trixoskopiya
• Göbələk və parazit müayinələri
• Allergiya və kontakt testləri
• Qan və sidik analizləri
• Dəri biopsiyası
• Psixoloji və psixiatrik qiymətləndirmə

Bütün xəstələrdə bu müayinələrin hamısı tələb olunmur. Testlər klinik görünüşə və ehtimal olunan diaqnoza əsasən seçilir.

Psixogen diaqnoz istisna diaqnozudurmu?

Psixogen qaşınma və bəzi digər funksional şikayətlərdə dermatoloji, sistemik və dərman səbəblərinin uyğun şəkildə istisna edilməsi vacibdir. Lakin psixoloji faktorların təsiri həqiqi dəri xəstəliyi ilə eyni zamanda da mövcud ola bilər.

Stressin dəriyə təsiri necə müalicə olunur?

Müalicə xəstəliyin hansı psixodermatoloji qrupa aid olmasından asılıdır. Həqiqi dəri xəstəliyi varsa, dermatoloji müalicə davam etdirilməli, psixoloji və davranış faktorları isə əlavə şəkildə idarə olunmalıdır.

1. Əsas dəri xəstəliyinin müalicəsi

Ekzema, psoriaz, övrə, sızanaq, rozasea və digər xəstəliklər sübuta əsaslanan dermatoloji üsullarla müalicə edilməlidir. Stressin azaldılması tibbi müalicənin əvəzi deyil.

2. Qaşınma və dəri baryerinin idarə olunması

Yumşaq təmizləyici, nəmləndirici, qaşımanın azaldılması və dırnaqların qısa saxlanması dəri zədələnməsini məhdudlaşdıra bilər. Xüsusi qaşınma müalicəsi səbəbə uyğun seçilməlidir.

3. Koqnitiv-davranış terapiyası

Koqnitiv-davranış terapiyası stress, narahatlıq, dəri yolma və xəstəliklə bağlı mənfi düşüncələrin idarə edilməsində istifadə edilə bilər. Məqsəd simptomları uydurma hesab etmək deyil, onları davam etdirən düşüncə və davranış dövrünü dəyişməkdir.

4. Vərdişin dəyişdirilməsi terapiyası

Dəri yolma və saç yolma zamanı tetikleyicilərin tanınması, davranışın qeyd edilməsi və zərərli hərəkəti alternativ davranışla əvəz etmək faydalı ola bilər.

5. Stressin idarə olunması

• Müntəzəm yuxu rejimi
• Fiziki aktivlik
• Nəfəs və rahatlama məşqləri
• Mindfulness və diqqət məşqləri
• İş və istirahət balansı
• Alkoqol və stimullaşdırıcı maddələrin məhdudlaşdırılması
• Sosial dəstəyin gücləndirilməsi

Bu üsullar köməkçi yanaşmalardır. Ağır psixiatrik pozuntu və ya ciddi dəri xəstəliyi olduqda peşəkar müalicəni əvəz etmir.

6. Dərman müalicəsi

Depressiya, narahatlıq, obsesiv-kompulsiv əlamətlər, deluzional infestasiya və digər psixiatrik pozuntularda psixiatr uyğun dərman təyin edə bilər. Dərman seçimi diaqnoz, əlavə xəstəliklər və mümkün yan təsirlərə əsasən aparılmalıdır.

Antidepressant və antipsixotik preparatlar özbaşına başlanmamalı və qəfil dayandırılmamalıdır.

7. Dermatoloq və psixiatrın birgə müalicəsi

Ən yaxşı nəticə dermatoloq, psixiatr və ya psixoloqun koordinasiyalı çalışdığı hallarda əldə edilə bilər. Bu yanaşma həm də xəstənin “şikayətim ciddiyə alınmır” hissini azaldır.

Müalicə yanaşmasını mobil telefonda sağa-sola sürüşdürün.

Nə vaxt dermatoloqa müraciət edilməlidir?

Dəri şikayəti stressli dövrdə başlasa belə, aşağıdakı hallarda dermatoloji müayinə gecikdirilməməlidir.

• Səpginin bir neçə həftə ərzində keçməməsi
• Güclü və bütün bədəni əhatə edən qaşınma
• Gecə yuxudan oyadan qaşınma
• Dəridə qanama, irin və infeksiya
• Saçda ocaqlı və sürətli tökülmə
• Dəridə həşərat gəzməsi və sancma hissi
• Dərini və ya saçı yolmağı dayandıra bilməmək
• Yaraların qeyri-adi və təkrarlanan formada yaranması
• Dəri problemi səbəbindən iş və sosial həyatdan uzaqlaşmaq
• Depressiya, ağır narahatlıq və özünə zərər düşüncəsi

Dəri şikayətinin dermatoloji, sistemik və psixoloji səbəblərinin birlikdə qiymətləndirilməsi üçün

dermatoloq müayinəsinə

müraciət edə bilərsiniz.

Stressin dəriyə təsiri haqqında tez-tez verilən suallar

Stress dəridə səpgi yarada bilərmi?

Stress övrə, qızartı və mövcud ekzema, rozasea və sızanağın ağırlaşmasına səbəb ola bilər. Lakin hər səpgi stressin dəriyə təsiri ilə əlaqəli deyil və allergiya, infeksiya və dərman reaksiyası istisna edilməlidir.

Stressdən yaranan səpgilər harada olur?

Səpgilər üz, boyun, sinə, qol və bədənin digər sahələrində yarana bilər. Yerləşmə səbəbi müəyyən etməyə kömək etsə də, yalnız yerləşməyə əsasən stress diaqnozu qoymaq mümkün deyil.

Psixoloji qaşınma necə bilinir?

Qaşınmanın stress zamanı artması və diqqət yayınanda azalması psixoloji faktorların rolunu göstərə bilər. Lakin əvvəlcə dəri, dərman və daxili xəstəlik səbəbləri araşdırılmalıdır.

Stressdən bədəndə həşərat gəzməsi hissi yarana bilərmi?

Narahatlıq dəri hisslərini gücləndirə bilər. Bununla belə, nevroloji xəstəliklər, dərmanlar, maddə istifadəsi, diabet, vitamin çatışmazlığı və həqiqi parazitar xəstəliklər də nəzərə alınmalıdır.

Dəri yolmaq hansı xəstəliyin əlamətidir?

Təkrarlanan və dayandırılması çətin dəri yolma ekskoriasiya pozuntusu ilə əlaqəli ola bilər. Sızanaq, ekzema və qaşınma kimi dermatoloji problemlər də yolmanı başlada bilər.

Saç yolmaq stressdəndir?

Stress trixotillomaniya zamanı saç yolmanı artıra bilər, lakin davranış stress olmayan vaxtlarda da baş verə bilər. Saç göbələyi və alopesiya areata kimi xəstəliklər istisna edilməlidir.

Psixodermatoloji xəstəliklər keçirmi?

Müalicə nəticəsi diaqnozdan və xəstəliyin müddətindən asılıdır. Dermatoloji müalicə, davranış terapiyası, psixoterapiya və lazım olduqda dərman müalicəsinin birlikdə aparılması yaxşılaşma təmin edə bilər.

Stress azaldıqda dəri tam sağalırmı?

Stressin azalması səpgilərin və qaşınmanın yüngülləşməsinə kömək edə bilər. Lakin həqiqi dəri xəstəliyi varsa, onun tibbi müalicəsi də davam etdirilməlidir.

Psixodermatoloji xəstəlik yoluxucudurmu?

Psixoloji və davranış mənşəli pozğunluqlar yoluxucu deyil. Lakin oxşar görünən göbələk, qaşınma və digər infeksiyalar yoluxucu ola bilər, buna görə dəqiq diaqnoz vacibdir.

Stress sızanaq yaradırmı?

Stress sızanağın yeganə səbəbi deyil, lakin bəzi insanlarda yağlanma, iltihab, yuxusuzluq və sızanaqları sıxma davranışı vasitəsilə xəstəliyi ağırlaşdıra bilər.

Stress psoriazı ağırlaşdıra bilərmi?

Bəzi xəstələr psoriaz alovlanmalarının stressli hadisələrlə əlaqəli olduğunu bildirir. Stressin idarə olunması faydalı ola bilər, lakin psoriazın dermatoloji müalicəsini əvəz etmir.

Psixodermatoloji problemləri dermatoloq, yoxsa psixiatr müalicə edir?

Dəri xəstəliyini dermatoloq, əsas psixiatrik pozuntunu isə psixiatr və ya psixoloq qiymətləndirir. Bir çox halda hər iki mütəxəssisin birgə müalicəsi daha məqsədəuyğundur.

Nəticə: stress və dəri arasındakı əlaqə

Stressin dəriyə təsiri qaşınma, qızartı, tərləmə, səpgilərin alovlanması, dəri yolma və saç yolma kimi müxtəlif formalarda görünə bilər. Lakin bu əlamətlərin hər biri ayrıca dermatoloji və sistemik qiymətləndirmə tələb edir.

Psixodermatoloji yanaşma xəstəyə “hər şey sənin düşüncəndədir” demək deyil. Dəri, sinir sistemi, immun sistem və psixi sağlamlıq arasındakı qarşılıqlı əlaqəni nəzərə alaraq daha tam müalicə aparmaq deməkdir.

Səpgi, qaşınma və yaralar davam edirsə, əvvəlcə dermatoloji diaqnoz dəqiqləşdirilməlidir. Psixoloji və davranış faktorları aşkar edilərsə, dermatoloq, psixiatr və psixoloqun birgə müalicəsi daha yaxşı nəticə verə bilər.

Etibarlı tibbi mənbələr

• Psychodermatology: the mind and skin connection
  
• Stress in dermatology patients: multicenter European study
  
• Diagnostic criteria for psychogenic pruritus
  
• Psychogenic skin excoriations: diagnostic criteria
  
• British guidelines for delusional infestation
  
• European position paper on self-inflicted skin lesions