Dəri biopsiyası dermatoloqun şübhəli xal, dəri törəməsi, uzunmüddətli səpgi, sağalmayan yara, qabarcıqlı xəstəlik, saç tökülməsi və ya dəri xərçəngi şübhəsi zamanı dəridən kiçik toxuma nümunəsi götürərək laboratoriyada mikroskop altında araşdırılmasıdır.
Dəri biopsiyası pasiyentlərin çox vaxt qorxduğu bir ifadədir. Lakin biopsiya yalnız xərçəng şübhəsi demək deyil. Bu prosedur psoriaz, lupus, vaskulit, pemfiqus, bülloz pemfiqoid, göbələk infeksiyası, dərman səpgisi, saç xəstəlikləri və bir çox başqa dermatoloji xəstəliklərin dəqiqləşdirilməsində istifadə olunur.
Ən vacib məqam budur: bəzi dəri xəstəlikləri yalnız baxışla və ya analizlə dəqiq ayırd edilmir. Klinik müayinə, dermatoskopiya və dəri biopsiyasının nəticəsi birlikdə qiymətləndirildikdə diaqnoz daha dəqiq olur və düzgün müalicə planı seçilir.
Qısa cavab
Dəri biopsiyası dəridən kiçik bir toxuma parçasının götürülərək patologiya laboratoriyasında araşdırılmasıdır. Prosedur adətən yerli keyitmə ilə aparılır və pasiyent oyaq olur. Biopsiya şübhəli xal və dəri xərçəngi, uzunmüddətli səpgi, qabarcıqlı xəstəlik, vaskulit, lupus, infeksiya və saç tökülməsi kimi hallarda diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün alınır.
Dəri biopsiyası nədir?
Dəri biopsiyası dəridəki şübhəli sahədən, səpgidən, xaldan, yaradan və ya saçlı dəridən kiçik toxuma nümunəsinin götürülməsidir. Götürülən nümunə laboratoriyada xüsusi işlənir, nazik kəsiklər hazırlanır və mikroskop altında araşdırılır.
Biopsiyanın məqsədi yalnız “xərçəng varmı?” sualına cavab vermək deyil. Biopsiya dəri xəstəliyinin hansı təbəqəni tutduğunu, iltihabın tipini, hüceyrələrin quruluşunu, infeksiya əlamətlərini, immun depozitləri və bəzən xəstəliyin aktivlik dərəcəsini göstərə bilər.
Dermatologiyada dəri biopsiyası çox vaxt klinik müayinəni tamamlayan diaqnostik addımdır. Yəni biopsiya təkbaşına deyil, pasiyentin şikayəti, səpginin yeri, müddəti, dermatoskopik görünüşü, istifadə etdiyi dərmanlar və əvvəlki müalicələr ilə birlikdə qiymətləndirilir.
Dəri biopsiyası nə üçün alınır?
Dəri biopsiyası diaqnozu dəqiqləşdirmək, oxşar xəstəlikləri ayırmaq, xərçəng şübhəsini təsdiq və ya inkar etmək, müalicə planını seçmək və bəzən xəstəliyin dərinliyini müəyyən etmək üçün alınır.
Məsələn, uzun müddət keçməyən qırmızı-qabıqlı ləkə ekzema, psoriaz, göbələk, dərman reaksiyası və ya nadir hallarda dəri limfoması ilə qarışa bilər. Sadəcə baxış bəzən kifayət etmir. Bu halda dəri biopsiyası diaqnozu daha etibarlı edir.
Şübhəli xal və melanoma ehtimalında isə biopsiya həyati əhəmiyyət daşıyır. Çünki melanoma kimi dəri xərçənglərində diaqnozun gecikməsi xəstəliyin yayılma riskini artıra bilər.
Cədvəli mobil telefonda sağa-sola sürüşdürə bilərsiniz.
| Biopsiyanın məqsədi | Nəyi aydınlaşdırır? | Praktik nümunə |
|---|---|---|
| Diaqnozu təsdiqləmək | Xəstəliyin mikroskopik quruluşunu göstərir | Psoriaz, liken planus, vaskulit, lupus |
| Dəri xərçəngini istisna etmək | Şübhəli hüceyrələrin olub-olmadığını göstərir | Melanoma, bazal hüceyrəli karsinoma, skvamoz hüceyrəli karsinoma |
| Oxşar xəstəlikləri ayırmaq | Klinik olaraq oxşar səpgilərin fərqini göstərir | Ekzema ilə psoriaz, göbələk ilə dermatit, lupus ilə rozasea |
| Müalicəni yönləndirmək | Hansı müalicənin daha uyğun olacağını müəyyən etməyə kömək edir | Pemfiqus, bülloz pemfiqoid, dəri limfoması, saç tökülməsi |
Hansı hallarda dəri biopsiyası lazımdır?
Dəri biopsiyası hər səpgi və hər xal üçün lazım deyil. Dermatoloq əvvəlcə klinik müayinə, dermatoskopiya, xəstəlik tarixçəsi və əvvəlki müalicə cavabını qiymətləndirir. Əgər diaqnoz qeyri-müəyyəndirsə və ya ciddi xəstəlik şübhəsi varsa, biopsiya təklif olunur.
- Şübhəli xal, rəngi və forması dəyişən nevus
- Melanoma və ya digər dəri xərçəngi şübhəsi
- Uzun müddət sağalmayan yara
- Qanayan, qabıqlanan və böyüyən dəri törəməsi
- Müalicəyə cavab verməyən səpgi
- Vaskulit şübhəsi olan purpura və qırmızı-bənövşəyi ləkələr
- Lupus, dermatomiozit, psoriaz və digər avtoimmun dəri xəstəlikləri şübhəsi
- Su qabarcığı və eroziya ilə gedən bülloz xəstəliklər
- Saçlı dəridə çapıqlı saç tökülməsi və ya diaqnozu qeyri-müəyyən alopesiya
- Nadir infeksiya, dərin göbələk və ya mikobakteriya şübhəsi
Bəzi dəri xəstəlikləri vardır ki, onları klinik olaraq və ya çılpaq gözlə tanımaq mümkün deyildir. Bir çox dəri xəstəlikləri klinik olaraq bir-birinə bənzədiyi məlumdur. Bu səbəblə diaqnozu dəqiqləşdirmək naminə Dermatoloq tərəfindən dəri biopsiyasına tez-tez müraciət olunur. Əgər dəridəki dəyişiklik böyüyür, rəngini dəyişir, qanayır, sağalmır və ya əvvəlki törəmələrdən fərqli görünürsə, dermatoloq müayinəsi gecikdirilməməlidir.
Dəri biopsiyasının növləri
Dəri biopsiyasının növü xəstəliyin tipinə, səpginin dərinliyinə, şübhəli törəmənin ölçüsünə, yerləşdiyi nahiyəyə və dermatoloqun diaqnostik məqsədinə görə seçilir.
Ən çox istifadə olunan üsullar punch biopsiya, shave biopsiya, insizyon biopsiyası və eksizyon biopsiyasıdır. Bəzi hallarda küretaj materialı da histopatoloji müayinəyə göndərilə bilər.
Cədvəli mobil telefonda sağa-sola sürüşdürə bilərsiniz.
| Biopsiya növü | Necə alınır? | Nə üçün uyğundur? | Tikiş lazımdırmı? |
|---|---|---|---|
| Punch biopsiya | Dairəvi alətlə tam qalınlıqda dəri nümunəsi alınır | Səpgilər, vaskulit, lupus, saç xəstəlikləri, bəzi törəmələr | Çox vaxt 1–2 tikiş lazım ola bilər |
| Shave biopsiya | Dərinin səthi hissəsi ülgüc və ya skalpel ilə götürülür | Səthi törəmələr, bəzi keratozlar və səthi lezyonlar | Adətən tikiş lazım olmur |
| İnsizyon biopsiyası | Lezyonun bir hissəsi daha dərin kəsilərək götürülür | Böyük və ya dərin proseslər, panniculitis, dərin şişlər | Adətən tikiş lazımdır |
| Eksizyon biopsiyası | Şübhəli törəmə tam çıxarılır | Şübhəli xal, kiçik dəri törəməsi, melanoma şübhəsi olan bəzi hallar | Adətən tikiş lazımdır |
Punch biopsiya nədir?
Punch biopsiya dermatologiyada ən çox istifadə olunan biopsiya üsullarından biridir. Dairəvi, iti kənarlı xüsusi alətlə dərinin epidermis, dermis və bəzən dərialtı yağ qatına qədər tam qalınlıqda kiçik nümunəsi götürülür.
Punch biopsiya səpgili xəstəliklərdə, vaskulitdə, lupusda, bülloz xəstəliklərdə, saçlı dəri xəstəliklərində və bəzi dəri törəmələrində faydalı ola bilər. Ölçü çox vaxt 3–4 mm olur, lakin klinik vəziyyətə görə dəyişə bilər.
Saç tökülməsi üçün punch biopsiya alınırsa, nümunənin yeri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çapıqlı alopesiya, alopecia areata, androgenetik alopesiya və digər saç xəstəliklərində yanlış yerdən alınan biopsiya diaqnostik dəyəri azalda bilər.
Shave biopsiya nədir?
Shave biopsiya dərinin səthi hissəsinin ülgüc, xüsusi shave aləti və ya skalpel ilə götürülməsidir. Daha çox səthi dəri törəmələrində istifadə olunur. Bu üsulda tikiş çox vaxt lazım olmur və yara qabıq bağlayaraq sağalır.
Shave biopsiya hər lezyon üçün uyğun deyil. Əgər şübhəli lezyonun dərinliyini, invazivliyini və ya tam qalınlığını qiymətləndirmək lazımdırsa, punch, insizyon və ya eksizyon biopsiyası daha düzgün seçim ola bilər.
Xüsusilə melanoma şübhəsində biopsiya üsulu çox diqqətlə seçilməlidir. Çünki diaqnozdan əlavə şişin qalınlığı və dərinliyi müalicə planına təsir edə bilər.
Eksizyon və insizyon biopsiyası nədir?
Eksizyon biopsiyası şübhəli lezyonun tam çıxarılmasıdır. Kiçik xal və dəri törəmələrində, xüsusilə melanoma şübhəsində, dermatoloq uyğun hesab edərsə, lezyon bütöv şəkildə çıxarılıb laboratoriyaya göndərilə bilər.
İnsizyon biopsiyası isə daha böyük və ya dərin lezyonun yalnız bir hissəsinin götürülməsidir. Bu üsul böyük şişlərdə, dərin iltihabi proseslərdə, panniculitis və dərialtı toxuma tutulumu şübhəsində faydalı ola bilər.
Hər iki üsulda adətən tikiş qoyulur. Tikişin nə vaxt çıxarılacağı bədənin nahiyəsinə, yara gərginliyinə və biopsiyanın ölçüsünə görə dəyişir.
Dəri biopsiyası necə aparılır?
Dəri biopsiyası çox vaxt ambulator şəraitdə, yəni kabinet şəraitində aparılır. Pasiyent ümumi narkoz almır, prosedur adətən yerli keyitmə ilə edilir. Biopsiya sadəcə dəridən götürülmür. Ehtiyac olduğu təqdirdə ağız boşluğunun selikli qişasından, dırnaqdan və skalp dediyimiz saçlı dəridən də nümunə götürmək olar. Dəri biopsiyasını yalnız dermatoloq götürür. Cünki dəri biopsiyasının götürülməsində xüsusi qaydalar vardır. Patoloji analiz üçün mütləq yararlı toxuma parçası götürülməlidir. Bunu isə peşəkar dəri həkimi təyin edir.
Aşağıdakı diaqram mobil telefonda sağa-sola sürüşdürülə bilər.
1. Müayinə
Dermatoloq lezyonu, səpgini və ya xalı qiymətləndirir.
2. Sahə seçimi
Biopsiyanın ən informativ yerdən alınması planlanır.
3. Keyitmə
Yerli anestetik vurulur və sahə keyidilir.
4. Nümunə
Dəridən kiçik toxuma parçası götürülür.
5. Yara baxımı
Tikiş və ya sarğı qoyulur, nümunə laboratoriyaya göndərilir.
Prosedurdan sonra həkim yara baxımı, sarğının nə vaxt dəyişdirilməsi, duş qəbulu, fiziki aktivlik və tikişin nə vaxt çıxarılması haqqında göstəriş verir.
Dəri biopsiyası ağrılıdırmı?
Dəri biopsiyası zamanı əsas narahatlıq yerli keyitmə iynəsinin vurulması zamanı qısa müddətli yanma və sancma hissidir. Sahə keyidikdən sonra pasiyent adətən kəskin ağrı hiss etmir, yalnız toxunma və təzyiq hissi ola bilər.
Biopsiyadan sonra yüngül ağrı, göynəmə və həssaslıq ola bilər. Bu, çox vaxt qısa müddətli olur. Ağrı artarsa, yara qızararsa, irinləmə və şişkinlik yaranarsa, infeksiya ehtimalı üçün həkimlə əlaqə saxlanılmalıdır.
Dəri biopsiyalari tamamilə ağrısız və təhlükəsiz şəraitdə yerli keyitmə üsulu ilə dermatoloq tərəfindən icra olunur. Bu səbədən xəstələr bilməlidirlər ki, həkimi tərəfindən məsləhət edilən dəri biopsiyası xəstəliklərinin adını dəqiqləşdirmək üçündür
Dəri biopsiyasından əvvəl nələrə diqqət edilməlidir?
Dəri biopsiyasından əvvəl çox vaxt xüsusi hazırlıq tələb olunmur. Lakin bəzi məlumatları dermatoloqa əvvəlcədən bildirmək vacibdir.
- Qan durulaşdırıcı dərman istifadə edirsinizsə
- Aspirin, varfarin, klopidogrel, rivaroksaban və ya oxşar preparatlar qəbul edirsinizsə
- Lokal anestetiklərə və ya yapışqan sarğılara allergiyanız varsa
- Keloid və ya qalın çapıq əmələ gəlməyə meyilliliyiniz varsa
- Şəkərli diabet, immunosupressiya və ya qanaxma problemi varsa
- Hamiləsinizsə və ya süd verirsinizsə
- Biopsiya sahəsinə son günlərdə kortizon kremi və ya başqa aktiv dərman çəkmisinizsə
Dərmanlarınızı özbaşına dayandırmaq düzgün deyil. Qan durulaşdırıcı və digər vacib dərmanların dayandırılması yalnız onları təyin edən həkimlə razılaşdırılmalıdır.
Dəri biopsiyasından sonra yara baxımı necə olmalıdır?
Düzgün yara baxımı infeksiya riskini azaltmağa, sağalmanı sürətləndirməyə və çapığı minimuma endirməyə kömək edir. Dermatoloqun verdiyi fərdi göstərişlər əsas götürülməlidir.
Cədvəli mobil telefonda sağa-sola sürüşdürə bilərsiniz.
| Addım | Nə etmək lazımdır? | Nəyə diqqət edilməlidir? |
|---|---|---|
| Sarğı | Həkimin dediyi müddətə qədər sarğını qoruyun | Sarğı islandıqda və çirkləndikdə dəyişdirilə bilər |
| Təmizlik | Əlləri yuyub yara sahəsini yumşaq təmizləyin | Spirt, yod və qıcıqlandırıcı maddələri özbaşına istifadə etməyin |
| Nəm mühit | Həkim uyğun görərsə, vazelin və ya məsləhət görülən məlhəm istifadə edilə bilər | Yaranın quruyub çatlaması sağalmanı gecikdirə bilər |
| Fiziki aktivlik | Gərginlik yaradan hərəkətlərdən müvəqqəti çəkinin | Bel, sinə, oynaq və gərgin sahələrdə tikiş açılması riski arta bilər |
| Tikiş | Tikişi həkimin dediyi tarixdə çıxartdırın | Gec və ya tez çıxarma çapıq və yara açılması riskini dəyişə bilər |
Həkimə nə vaxt xəbər vermək lazımdır?
Yara ətrafında artan qızartı, şişkinlik, irin, pis qoxu, getdikcə artan ağrı, qızdırma və ya qanamanın dayanmadığı vəziyyətlərdə həkimlə əlaqə saxlayın.
Dəri biopsiyasının cavabı nə vaxt çıxır?
Dəri biopsiyasının cavabı laboratoriyanın iş yükünə, nümunənin tipinə, əlavə boyalara, immunohistokimya və ya ikinci rəy ehtiyacına görə dəyişir. Sadə histopatoloji cavab bəzi hallarda bir neçə günə çıxa bilər, lakin daha mürəkkəb hallarda 1–2 həftə və ya daha uzun çəkə bilər.
Biopsiya cavabında yalnız xəstəliyin adı yazılmaya bilər. Patoloq mikroskopik təsvir, diaqnoz ehtimalı, kənarların vəziyyəti, xərçəng varsa tip və dərinlik kimi müalicəyə təsir edən məlumatları da qeyd edə bilər.
Cavab çıxdıqdan sonra dermatoloq nəticəni klinik görünüşlə birlikdə qiymətləndirir. Bu, klinik-patoloji korrelyasiya adlanır. Bəzən biopsiya cavabı ilə klinik görünüş tam uyğun gəlmirsə, əlavə biopsiya və ya ikinci dermatopatoloji rəy lazım ola bilər.
Dəri biopsiyasının riskləri varmı?
Dəri biopsiyası ümumiyyətlə kiçik və təhlükəsiz dermatoloji prosedurdur. Lakin hər tibbi müdaxilədə olduğu kimi bəzi risklər mövcuddur.
- Qanama və göyərmə
- Yara yerində ağrı və həssaslıq
- İnfeksiya
- Çapıq izi
- Qalın və qabarıq çapıq, yəni hipertrofik çapıq və ya keloid
- Nadir hallarda keyləşmə və sinir qıcıqlanması
- Yara açılması, xüsusilə gərgin sahələrdə
- Yapışqan sarğı və ya məlhəmə allergik reaksiya
Çapıq riski biopsiyanın yerindən, ölçüsündən, dərinin tipindən, şəxsin keloid meyilliyindən və yara baxımından asılıdır. Sinə, çiyin, bel və boyun kimi nahiyələrdə qabarıq çapıq riski bəzi şəxslərdə daha yüksək ola bilər.
Melanoma və dəri xərçəngi şübhəsində biopsiya
Dəri xərçəngi şübhəsində biopsiya diaqnozun əsas mərhələlərindən biridir. Dermatoloq şübhəli törəməni dermatoskopla qiymətləndirə bilər, lakin xərçəngin olub-olmamasını dəqiq bilmək üçün toxuma mikroskop altında araşdırılmalıdır.
Melanoma şübhəsində biopsiya üsulunun düzgün seçilməsi xüsusilə vacibdir. Çünki histopatoloji cavab yalnız diaqnozu deyil, bəzən şişin qalınlığını, dərinliyini və sonrakı cərrahi müalicə planını da müəyyən edir.
Şübhəli xal və ya yeni yaranmış piqmentli törəmə varsa, onu yandırmaq, dondurmaq, lazerlə aparmaq və ya kosmetik səbəblə səthi götürmək düzgün yanaşma olmaya bilər. Əvvəlcə dermatoloji və dermatoskopik qiymətləndirmə aparılmalıdır.
Xallar və dəri xərçəngi riski haqqında daha geniş məlumat üçün
dermatoskopiya müayinəsi
və
dəri xərçəngi
mövzularına baxa bilərsiniz.
Direkt immunofluoressensiya üçün dəri biopsiyası
Bəzi dəri xəstəliklərində adi histopatoloji müayinə ilə yanaşı direkt immunofluoressensiya testi də lazım ola bilər. Bu test dəridə immun zülalların və antikorların yerləşmə formasını göstərir.
Direkt immunofluoressensiya xüsusilə pemfiqus, bülloz pemfiqoid, dermatitis herpetiformis, lupus, vaskulit və bəzi avtoimmun qabarcıqlı xəstəliklərdə faydalıdır.
Bu test üçün biopsiya nümunəsinin alınma yeri və laboratoriyaya göndərilmə forması adi biopsiyadan fərqlənə bilər. Məsələn, bülloz xəstəliklərdə nümunə çox vaxt qabarcığın özündən deyil, qabarcığa yaxın normal görünən dəridən alınır. Buna görə bu cür biopsiyalar dermatoloji təcrübə tələb edir.
Dəri biopsiyası haqqında yanlış fikirlər
Dəri biopsiyası proseduru bir çox tibbi təhsili olmayanlar arasında səhvən dərinin əkilməsi kimi tanınır. Əslində isə bu iki dermatoloji prosedur bir birindən fərqlənir. Dərinin əkilməsi mikrobioloji testdir. Dəri biopsiyası isə dərini histopatoloji analizi hesab edilir. Eləcə də dəri biopsiyası haqqında bəzi qorxular pasiyentlərin vaxtında müayinədən yayınmasına səbəb olur. Aşağıdakı yanlış fikirlər xüsusilə geniş yayılmışdır.
Cədvəli mobil telefonda sağa-sola sürüşdürə bilərsiniz.
| Yanlış fikir | Doğru izah |
|---|---|
| “Biopsiya alınırsa, deməli mütləq xərçəngdir.” | Xeyr. Biopsiya həm xərçəng, həm də iltihabi, infeksion, autoimmun və saç xəstəliklərində diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün alınır. |
| “Biopsiya xərçəngi yayır.” | Dəri xərçəngi şübhəsində biopsiya diaqnoz üçün zəruri addımdır. Diaqnozu gecikdirmək daha təhlükəlidir. |
| “Biopsiya çox ağrılıdır.” | Prosedur yerli keyitmə ilə aparılır. Keyitmə iynəsi qısa sancma verə bilər, sonra sahə keyiyir. |
| “Biopsiya çapığı həmişə pis qalır.” | Hər biopsiya iz buraxa bilər, amma düzgün texnika və yara baxımı ilə çapıq çox vaxt minimal olur. Keloid meyilli şəxslərdə risk ayrıca qiymətləndirilməlidir. |
Dəri biopsiyası haqqında tez-tez verilən suallar
Dəri biopsiyası nədir?
Dəri biopsiyası dəridən kiçik toxuma nümunəsinin götürülüb mikroskop altında araşdırılmasıdır. Məqsəd dəri xəstəliyinin, şübhəli xalın, səpginin və ya yaranın dəqiq səbəbini müəyyən etməkdir.
Dəri biopsiyası nə üçün alınır?
Dəri biopsiyası dəri xərçəngi, melanoma, uzunmüddətli səpgi, autoimmun dəri xəstəliyi, vaskulit, infeksiya, qabarcıqlı xəstəliklər və bəzi saç tökülməsi növlərində diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün alınır.
Dəri biopsiyası ağrılıdırmı?
Prosedur yerli keyitmə ilə aparılır. Keyitmə iynəsi zamanı qısa sancma və yanma ola bilər, lakin sahə keyidikdən sonra biopsiya zamanı adətən kəskin ağrı hiss edilmir.
Dəri biopsiyasının cavabı neçə günə çıxır?
Cavab laboratoriyadan və əlavə test ehtiyacından asılıdır. Sadə hallarda bir neçə günə, daha mürəkkəb hallarda isə 1–2 həftə və ya daha uzun müddətə çıxa bilər.
Biopsiya xərçəng deməkdir?
Xeyr. Biopsiya xərçəng şübhəsində alınsa da, yalnız xərçəng üçün deyil. Ekzema, psoriaz, lupus, vaskulit, pemfiqus, infeksiya və saç xəstəlikləri kimi bir çox vəziyyətdə də istifadə olunur.
Dəri biopsiyası xərçəngi yayırmı?
Xeyr. Şübhəli dəri xərçəngində biopsiya diaqnoz üçün vacibdir. Müayinəni gecikdirmək və şübhəli törəməni diaqnozsuz yandırmaq və ya lazerlə aparmaq daha riskli ola bilər.
Punch biopsiya nədir?
Punch biopsiya dairəvi xüsusi alətlə dəridən tam qalınlıqda kiçik nümunə götürülməsidir. Səpgili xəstəliklər, saçlı dəri xəstəlikləri və bəzi dəri törəmələrində istifadə olunur.
Shave biopsiya nədir?
Shave biopsiya dərinin səthi hissəsinin ülgüc və ya skalpel ilə götürülməsidir. Daha çox səthi dəri törəmələrində istifadə olunur və çox vaxt tikiş tələb etmir.
Biopsiyadan sonra tikiş qalırmı?
Punch, insizyon və eksizyon biopsiyalarında tikiş lazım ola bilər. Shave biopsiyada isə çox vaxt tikiş tələb olunmur. Tikişin çıxarılma vaxtı bədənin nahiyəsinə görə dəyişir.
Dəri biopsiyasından sonra iz qalırmı?
Hər dəri kəsiyi kimi biopsiya da iz buraxa bilər. İzin ölçüsü biopsiyanın növündən, yerləşdiyi nahiyədən, yara baxımından və şəxsin çapıq/keloid meyilliyindən asılıdır.
Dəri biopsiyasından sonra duş qəbul etmək olar?
Bu, yaranın tipinə və həkimin göstərişinə bağlıdır. Bəzi hallarda müəyyən müddətdən sonra qısa duş icazəli olur, lakin yara sürtülməməli və sarğı qaydasına əməl edilməlidir.
Biopsiya cavabı normal çıxsa, yenə müalicə lazımdırmı?
Bu, klinik vəziyyətdən asılıdır. Bəzən biopsiya xərçəngi istisna edir, lakin iltihabi və ya başqa dəri xəstəliyi üçün müalicə yenə lazım ola bilər. Cavab dermatoloq tərəfindən izah edilməlidir.
Nəticə
Dəri biopsiyası dəridəki səpgilərdən bir parça toxumanın histopatoloji analiz üçün cərrahi yolla əldə edilməsidir. Histopatoloji analiz zamanı dəridəki patoloji dəyişikliklər toxuma səviyyəsində təhlil edilir, xarakteri müəyyənləşdirilir və həkimə məlumat verilir. Verilən məlumatlar əsasında xəstəyə həkimi tərəfindən son diaqnoz qoyulur. Dəri biopsiyası ilə nümunənin alınmasında əsas məqsəd ilkin diaqnozun dəqiqləşdirilməsidir.
Dəri biopsiyası dermatologiyada diaqnozu dəqiqləşdirən ən vacib prosedurlardan biridir. Şübhəli xal, dəri xərçəngi ehtimalı, uzunmüddətli səpgi, bülloz xəstəlik, vaskulit, lupus, infeksiya və saç tökülməsi kimi hallarda biopsiya müalicə qərarını dəyişdirə bilər.
Biopsiya yalnız xərçəng demək deyil və çox vaxt kabinet şəraitində, yerli keyitmə ilə aparılır. Əsas məsələ biopsiyanın düzgün yerdən, düzgün üsulla alınması və cavabın klinik görünüşlə birlikdə qiymətləndirilməsidir. Dermatoloq Mehdi İskəndərli həm də əlavə edib ki, dəri xəstələri dəridən patoloji analiz üçün nümunə götürülməsinə qarşı qorxu və əndişə duymamlıdırlar. Cünku, dəri biopsiya proseduru tamamiylə təhlükəsizdir.
Şübhəli xal, sağalmayan yara və ya keçməyən səpgi var?
Dəri biopsiyası lazım olub-olmadığını dermatoloq müayinəsi, dermatoskopiya və klinik qiymətləndirmə əsasında müəyyən etmək daha düzgündür.
Tibbi mənbələr və əlavə oxu
