Akne xəstəliyi və ya sızanaq

akne-1.png

Elmi adı “acne vulgaris” olan adi sızanaq problemi əsasən yeniyetmələrdə və gənclərdə yaranan üz dərisinin xroniki iltihabi xəstəliyidir. Lakin akne xəstəliyi istənilən yaşda yarana bilər. Üz dərisindən əlavə skalp deyilən saçlı dəridə, kürəkdə, çiyinlərdə, yanlarda, sinədə də ortaya çıxa bilər. Müxtəlif klinik variantları vardır. Qara və ağ nöqtələr dediyimiz komedonal, papulo-pustulyar, nodular, kistik akne formaları vardır. Bəzi sızanaq xəstələrində səpgilər ani və sürətlə başlaya bilər. Qızdırma, oynaq ağrıları, halsızlıq da verə bilər. Ağırlığına görə zəyif, orta və şiddətli dərəcəli sızanaq xəstəliyi mövcüddür. Adi sızanaq diaqnozu qoyulmuş gənc xəstələr erkən müalicələrə başlamalıdırlar. Əks təqdirdə üzlərində düzəlməyən çapıqlar, çopurlar yarana bilər. Bu isə öz növbəsində xəstələrdə ciddi psixiatrik problemlər, psixoloji komplekslər yarada bilər. Ümumiyyətlə akne xüsusən gənclərdə psixoloji yük yaradır. Ona görə valideynlər övladlarında sızanaq problem gördüyü zaman vaxtında dermatoloq həkimə müraciət etməlidirlər.

Sızanaq xəstəliyinin yaranmasında genetik fonda androgen hormonlarının rolu böyükdür. Xüsusən qadınlarda hormonal pozuntular bu xəstəliyi ağırlaşdıra bilər. Androgenlər hiperseborreya yəni dəri və saç yağlanmasına səbəb olur. Yağlanma isə dəridə propionabakteriyaların çoxalmasına səbəb olur. O isə öz növbəsində iltihabi reaksiyalara səbəb olaraq üzdə səpgilər törədir. Tük follikulalarının hiperkeratozu və yağ ifrazatı ilə tıxanması isə xüsusən komedonal aknenin yaranmasına səbəb olur. Akne xəstəliyi probleminin yaranmasında bağırsağın disbakteriozu, parazitar infeksiyaları, qurd invaziyaları, qaraciyər, böyrək patologiyaları rol oynamır. Bu istiqamətdə aparılan prosedurlar və müalicələr səmərəsiz və ziyanlıdır. Akne xəstəliyinin müalicəsində yerli və daxilə qəbul edilən antibiotiklər, retinoitlər, keratolitiklər, antiandrogen preparatlar, yerli steroid inyeksiyaları, dieta və s. istifadə edilir. Müalicələr uzun müddətli və daimi xarakterdə ola bilər. Akne diaqnozu qoyulan xəstələr ümidsiz olmamlıdırlar. Sızanaq müalicə olunan xəstəlikdir. Yetər ki, xəstələr zamanında özlərini bu işin uzmanına həvalə etsinlər.

 

 

Uzm. Dr. Mehdi İskəndərli

Uzm. Dr. Mehdi İskəndərli

Avstraliyanın Sidney şəhərində yerləşən St. George Hospitalında təkmilləşmiş, Dəri və Zöhrəvi Xəstəlikləri mütəxəssisi, Dermatoveneroloq Uzman Dr. Mehdi İskəndərli.


Şərh Bildir

E-mail adresiniz yayımlanmayacaq. Lazımı sahələr * işarəsi ilə qeyd olunub.



Əlaqə

Tel: (012) 959
Mob: (051) 444 66 44



Ünvan

HB Güven Klinik
Atatürk pr. 3078
(Ayna Sultanova Heykəlinin yaxınlığı)





2019. Bütün hüquqlar qorunur.