Günəşdən qorunma: SPF, günəş kremi və düzgün istifadə qaydaları
Günəşdən qorunma yalnız yayda və çimərlikdə günəş kremi çəkmək demək deyil. Dərini ultrabənövşəyi şüalardan qorumaq üçün kölgə, uyğun geyim, geniş kənarlı papaq, gün eynəyi və düzgün seçilmiş günəşdən qoruyucu krem birlikdə istifadə edilməlidir.
Günəşdən gələn UVA və UVB şüaları günəş yanığına, dərinin vaxtından əvvəl qocalmasına, piqment ləkələrinə və dəri xərçəngi riskinin artmasına səbəb ola bilər. Dəri günəşdə yanmasa belə, uzunmüddətli ultrabənövşəyi zədələnmə baş verə bilər.
Düzgün günəşdən qoruyucu vasitə geniş spektrli, ən az SPF 30 və istifadə şəraitinə uyğun olaraq suya davamlı olmalıdır. Lakin ən yüksək SPF belə kölgəni, qoruyucu geyimi və günəş altında qalma müddətinin məhdudlaşdırılmasını əvəz etmir.
Qısa cavab: günəşdən necə qorunmaq olar?
- Gündəlik UV indeksini yoxlayın.
- UV indeksi 3 və daha yüksəkdirsə, qoruyucu tədbirlər görün.
- Günorta saatlarında kölgəyə üstünlük verin.
- Uzunqol geyim, papaq və UV qoruyucu eynək istifadə edin.
- Geniş spektrli və ən az SPF 30 günəş kremi seçin.
- Kremi açıq havaya çıxmazdan əvvəl kifayət qədər miqdarda tətbiq edin.
- Açıq havada təxminən hər iki saatdan bir yeniləyin.
- Üzgüçülükdən, tərləmədən və dəsmalla qurulanmadan sonra yenidən çəkin.
Günəşdən qorunma nədir?
Günəşdən qorunma dərinin və gözlərin ultrabənövşəyi şüalara həddindən artıq məruz qalmasını azaltmaq üçün tətbiq edilən tədbirlərin məcmusudur. Effektiv qorunma yalnız günəş kremindən ibarət deyil.
Ən yaxşı yanaşma bir neçə qoruyucu üsulun birlikdə tətbiq edilməsidir. Kölgədə qalmaq, qoruyucu geyimlərdən istifadə etmək və açıq qalan dəriyə günəşdən qoruyucu krem çəkmək bir-birini tamamlayır.
Günəş şüalarının dəriyə təsiri insanın dəri fototipindən, günün saatından, ilin fəslindən, coğrafi mövqedən, hündürlükdən, buludlardan və səthlərdən əks olunan şüalardan asılıdır.
Günəşdən qorunma nə üçün vacibdir?
- Günəş yanığının qarşısını almağa kömək edir.
- Dərinin erkən qocalmasını azaldır.
- Qəhvəyi ləkələrin və melazmanın ağırlaşmasını məhdudlaşdırır.
- Aktinik keratoz riskini azaldır.
- Dəri xərçəngi riskinin azaldılmasına kömək edir.
- Gözləri ultrabənövşəyi şüaların təsirindən qoruyur.
UVA və UVB şüaları arasındakı fərq nədir?
Günəşdən gələn və dəriyə çatan əsas ultrabənövşəyi şüalar UVA və UVB şüalarıdır. Hər iki şüa növü dəri hüceyrələrinə zərər verə bilər, lakin onların təsir xüsusiyyətləri fərqlidir.
Cədvəli mobil telefonda görmək üçün sağa və sola sürüşdürün.
| Xüsusiyyət | UVA şüaları | UVB şüaları |
|---|---|---|
| Dəriyə nüfuzetmə | Dərinin daha dərin qatlarına nüfuz edə bilər | Əsasən dərinin üst qatlarına təsir edir |
| Əsas təsir | Fotoyaşlanma, piqmentasiya və hüceyrə zədələnməsi | Günəş yanığı və birbaşa DNT zədələnməsi |
| Gün ərzində mövcudluğu | Gün ərzində nisbətən davamlı ola bilər | Günorta saatlarında daha güclü olur |
| Pəncərə şüşəsi | Müəyyən hissəsi adi şüşədən keçə bilər | Böyük hissəsi adi şüşə tərəfindən tutulur |
| Qoruyucu göstərici | Geniş spektrumlu və ya UVA işarəsi | SPF göstəricisi |
Vacib məqam
Yalnız yüksək SPF yazılması məhsulun kifayət qədər UVA qorumasına malik olduğunu avtomatik göstərmir. Məhsulun üzərində “geniş spektrumlu”, “broad spectrum” və ya uyğun UVA işarəsi də olmalıdır.
UV indeksi nədir?
UV indeksi müəyyən vaxt və ərazidə günəşdən gələn ultrabənövşəyi şüalanmanın gücünü göstərən beynəlxalq ölçüdür. Rəqəm yüksəldikcə qorunmayan dərinin zədələnmə riski artır.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının yanaşmasına görə UV indeksi 3 və daha yüksək olduqda günəşdən qoruyucu tədbirlərin görülməsi tövsiyə edilir.
UV indeksi cədvəlini mobil telefonda sağa-sola sürüşdürə bilərsiniz.
| UV indeksi | Risk səviyyəsi | Tövsiyə |
|---|---|---|
| 1–2 | Aşağı | Uzun müddət açıq havada qalacaqsınızsa, göz və dəri qorunmasını nəzərə alın |
| 3–5 | Orta | Kölgə, qoruyucu geyim, papaq, eynək və SPF istifadə edin |
| 6–7 | Yüksək | Günorta saatlarında açıq havada qalma müddətini azaldın |
| 8–10 | Çox yüksək | Əlavə qorunma tətbiq edin və mümkün qədər kölgədə qalın |
| 11 və yuxarı | Ekstremal | Günorta saatlarında günəş təmasını ciddi şəkildə məhdudlaşdırın |
Kölgə qaydası nədir?
Kölgəniz boyunuzdan qısadırsa, günəş şüaları daha dik düşür və UV təsiri adətən daha güclü olur. Bu zaman kölgəyə keçmək və əlavə qoruyucu tədbirlər görmək lazımdır.
Günəşdən qorunmanın yolları hansılardır?
Günəşdən qorunmanın ən təsirli yolu yalnız bir məhsula güvənmək deyil. Bir neçə müdafiə üsulu birlikdə tətbiq edildikdə qorunma daha etibarlı olur.
Aşağıdakı diaqram mobil telefonda sağa və sola sürüşdürülür.
1. UV indeksini yoxlayın
Açıq hava fəaliyyətini UV səviyyəsinə uyğun planlaşdırın.
2. Kölgə seçin
Xüsusilə günəşin daha güclü olduğu saatlarda kölgədə qalın.
3. Geyimdən istifadə edin
Sıx toxunmuş uzunqol geyim və geniş kənarlı papaq seçin.
4. Gözləri qoruyun
UVA və UVB qoruması olan keyfiyyətli gün eynəyi taxın.
5. SPF tətbiq edin
Açıq qalan dəriyə geniş spektrli SPF 30 və ya daha yüksək krem çəkin.
Kölgədə olmaq kifayətdirmi?
Kölgə birbaşa günəş şüasını azaldır, lakin ətraf səthlərdən əks olunan UV şüalarını tam dayandırmır. Qum, su, beton və qar şüaları əks etdirə bilər.
Buna görə uzun müddət kölgədə qalarkən də açıq dəri sahələri üçün qoruyucu geyim və günəş kremi lazım ola bilər.
Hansı geyimlər günəşdən daha yaxşı qoruyur?
Sıx toxunmuş, dərini daha çox örtən və işıq keçirməyən geyimlər daha yaxşı qoruma təmin edir. Yaş və çox dartılmış parçanın qoruyuculuğu azala bilər.
UPF işarəli geyimlər parçanın ultrabənövşəyi şüaları nə dərəcədə blokladığını göstərir. UPF 50 kimi yüksək göstəricili geyimlər açıq hava fəaliyyəti zamanı faydalı ola bilər.
Hansı papaq daha yaxşı qoruyur?
Geniş kənarlı papaq üz, qulaq, boyun və baş dərisini daha yaxşı qoruyur. Yalnız ön hissəsi kölgə yaradan kepka qulaqları və boynu tam qorumur.
Günəşdən qoruyucu krem necə seçilir?
Günəşdən qoruyucu krem seçərkən yalnız brendə və qiymətə baxmaq kifayət deyil. Etiketdə qoruma spektri, SPF dəyəri, suya davamlılıq və məhsulun istifadə ediləcəyi nahiyə nəzərə alınmalıdır.
Yaxşı günəş kreminin üç əsas xüsusiyyəti
- Geniş spektrli qoruma: həm UVA, həm də UVB şüalarına qarşı qoruma.
- SPF 30 və ya daha yüksək: gündəlik və açıq hava istifadəsi üçün uyğun qoruma.
- Suya davamlılıq: üzgüçülük və güclü tərləmə zamanı üstünlük verilir.
Günəşdən qoruyucu kremlər hansı formalarda olur?
- Krem
- Losyon
- Gel
- Fluid
- Lip Stik
- Sprey
- Rəngli günəş kremi
Ən yaxşı məhsul kifayət qədər miqdarda və müntəzəm istifadə edə bildiyiniz məhsuldur. Dəridə ağır hiss olunan və ya qıcıqlanma yaradan krem praktikada kifayət qədər tətbiq edilməyə bilər.
SPF nədir?
SPF “Sun Protection Factor”, yəni günəşdən qoruma faktoru ifadəsinin qısaltmasıdır. SPF əsasən məhsulun UVB şüalarının yaratdığı günəş yanığına qarşı laboratoriya şəraitində təmin etdiyi qorumanı göstərir.
SPF dəyəri günəş altında qorunmadan qala biləcəyiniz dəqiq dəqiqə sayını göstərmir. Günün saatı, UV indeksi, tərləmə, su, dəri tipi və tətbiq edilən krem miqdarı real qorumanı dəyişir.
SPF müqayisə diaqramını mobil telefonda sağa-sola sürüşdürün.
| SPF | Nəzəri UVB keçiriciliyi | Praktik şərh |
|---|---|---|
| SPF 15 | Təxminən 1/15 | Məhdud qoruma; dermatoloji gündəlik tövsiyələrdə adətən SPF 30 və yuxarı seçilir |
| SPF 30 | Təxminən 1/30 | Gündəlik qorunma üçün uyğun minimum seçim |
| SPF 50 | Təxminən 1/50 | Güclü günəş, açıq dəri və piqmentasiya riskində üstün tutula bilər |
| SPF 100 | Təxminən 1/100 | Daha yüksək laborator qoruma verir, lakin tam qoruma yaratmır |
Yüksək SPF yanlış təhlükəsizlik hissi yaratmamalıdır
SPF 50 istifadə etdikdə günəş altında daha uzun qalmaq, kremi az çəkmək və yeniləməmək düzgün deyil. Heç bir günəş kremi ultrabənövşəyi şüaları tamamilə bloklamır.
SPF 30 və SPF 50 arasındakı fərq nədir?
SPF 30 ilə SPF 50 arasında rəqəmlərin göstərdiyi qədər ikiqat qoruma fərqi yoxdur. Bununla belə, SPF 50 daha az UVB şüasının dəriyə çatmasına imkan verir.
İnsanların əksəriyyəti günəş kremini laboratoriya testində istifadə olunan miqdardan az çəkir. Buna görə yüksək SPF müəyyən dərəcədə az tətbiqi kompensasiya edə bilər, lakin düzgün miqdarı və yenilənməni əvəz etmir.
Kimlər SPF 50 seçə bilər?
- Çox açıq və tez yanan dəri tipinə malik şəxslər
- Melazma və piqmentasiya problemi olanlar
- Dəri xərçəngi və aktinik keratoz tarixçəsi olanlar
- Fotosensitivlik yaradan dərman qəbul edənlər
- Lupus və digər fotosensitiv xəstəlikləri olanlar
- Dağ, qar, dəniz və yüksək UV şəraitində olanlar
- Lazer və pilinq kimi prosedurlardan sonra qorunmalı şəxslər
SPF 50 günəş kremi bütün günü qoruyurmu?
Xeyr. SPF 50 krem də açıq havada təxminən hər iki saatdan bir və üzgüçülük, tərləmə və dəsmalla təmasdan sonra yenilənməlidir.
Günəş kremi necə istifadə olunur?
Günəş kremi açıq qalan bütün dəri sahələrinə bərabər şəkildə tətbiq edilməlidir. Yalnız üzə krem çəkmək qulaq, boyun, əl, qol və digər açıq sahələri müdafiəsiz qoya bilər.
Günəş kreminin düzgün tətbiq ardıcıllığı
- Dəriyə qulluq vasitələrini tətbiq edin.
- Nəmləndirici istifadə edirsinizsə, onun yerləşməsini gözləyin.
- Günəşdən qoruyucu kremi bütün açıq sahələrə çəkin.
- Makiyaj istifadə edilirsə, günəş kreminin üzərindən tətbiq edin.
- Açıq havada olduqda kremi müntəzəm yeniləyin.
Günəş kremi nə vaxt çəkilməlidir?
Məhsulun təlimatına əməl edilməlidir. Bir çox günəş kremi açıq havaya çıxmazdan təxminən 15 dəqiqə əvvəl tətbiq olunur.
Səhər bir dəfə krem çəkmək açıq havada bütün gün qoruma təmin etmir. Tərləmə, su, dəsmal və toxunma məhsulun dəri üzərindəki qatını azalda bilər.
Günəş kremi neçə saatdan bir yenilənməlidir?
Açıq havada olarkən təxminən hər iki saatdan bir yenilənməsi tövsiyə olunur. Üzgüçülükdən və güclü tərləmədən sonra məhsulun etiketində göstərilən vaxt gözlənilmədən də yenidən tətbiq tələb oluna bilər.
Nə qədər günəş kremi çəkmək lazımdır?
Günəş kreminin qoruyuculuğu etiketdə göstərilən SPF dəyərinə çatmaq üçün kifayət qədər miqdarda tətbiq edilməsindən asılıdır. İnsanların çoxu praktikada tələb olunandan az məhsul istifadə edir.
Orta bədən ölçüsünə malik yetkin insanın geyimlə örtülməyən bütün bədən sahələri üçün təxminən bir kiçik qədəhi dolduracaq qədər məhsula ehtiyacı ola bilər. Bədən ölçüsü və açıq qalan sahələrə görə miqdar dəyişir.
Ən çox unudulan nahiyələr
- Qulaqlar
- Boynun arxa və yan hissələri
- Saç ayrımı və seyrək saçlı baş dərisi
- Dodaqlar
- Əllərin üstü
- Ayaqların üstü
- Diz arxası
- Geyimin kənarları
Dodaqlar günəşdən necə qorunmalıdır?
Dodaqlar üçün SPF tərkibli balzam istifadə edilə bilər. Balzam yemək, içmək və dodaqları silmək nəticəsində tez uzaqlaşdığı üçün müntəzəm yenilənməlidir.
Suya davamlı günəş kremi nə deməkdir?
“Suya davamlı” ifadəsi məhsulun suda və ya tərləmə zamanı müəyyən müddət qoruyuculuğunu saxladığını göstərir. Bu, kremin tamamilə su keçirməz olduğu demək deyil.
Məhsulun etiketində adətən 40 və ya 80 dəqiqə suya davamlılıq göstərilə bilər. Bu müddətdən sonra, həmçinin dəsmalla qurulandıqdan sonra krem yenilənməlidir.
Çimərlikdə günəşdən qorunma
- Suya davamlı geniş spektrli SPF 30 və ya daha yüksək məhsul seçin.
- Kremi suya girməzdən əvvəl tətbiq edin.
- Sudan çıxdıqdan sonra yenidən çəkin.
- Çətirin altında belə qorunmanı davam etdirin.
- UV qoruyucu üzgüçülük geyimindən istifadə edin.
Mineral və kimyəvi günəş kremləri arasındakı fərq nədir?
Günəşdən qoruyucu kremlər mineral, üzvi filtrli və ya hibrid formulada ola bilər. Hər iki əsas növ dəri səthində qoruyucu qat yaradaraq ultrabənövşəyi enerjinin dəriyə təsirini azaldır.
Müqayisə cədvəlini mobil telefonda sağa-sola sürüşdürün.
| Xüsusiyyət | Mineral günəş kremi | Üzvi filtrli günəş kremi |
|---|---|---|
| Tipik filtrlər | Sink oksid və titan dioksid | Müxtəlif üzvi UV filtrləri |
| Tekstura | Bəzən daha qalın və ağ iz buraxa bilər | Çox vaxt daha yüngül və şəffaf olur |
| Həssas dəri | Bir çox həssas dəri üçün rahat ola bilər | Bəzi insanlarda yanma və qıcıqlanma yarada bilər |
| Əsas üstünlük | Sadə formul və yaxşı tolerantlıq | Kosmetik cəhətdən yüngül istifadə |
Mineral və ya üzvi filtrli olması məhsulun avtomatik olaraq daha yaxşı və ya daha pis olduğunu göstərmir. Geniş spektrli qoruma, düzgün SPF, yaxşı tolerantlıq və kifayət qədər tətbiq daha vacibdir.
Həssas dəri üçün hansı günəş kremi daha uyğundur?
Həssas və tez qızaran dəridə ətirsiz, sadə tərkibli mineral günəş kremi daha rahat ola bilər. Yeni məhsul geniş sahəyə çəkilməzdən əvvəl kiçik dəri sahəsində sınaqdan keçirilə bilər.
Dəri tipinə görə günəş kremi necə seçilməlidir?
Günəş kreminin effektivliyi yalnız SPF dəyərindən deyil, insanın məhsulu gündəlik istifadə edə bilməsindən də asılıdır. Buna görə tekstura və tərkib dəri tipinə uyğun seçilməlidir.
Dəri tipinə görə seçim cədvəlini sağa-sola sürüşdürün.
| Dəri tipi və ya problem | Uyğun xüsusiyyət | Nədən uzaq durmaq olar? |
|---|---|---|
| Yağlı və sızanağa meyilli dəri | Yüngül flüid, gel, oil-free və non-comedogenic məhsul | Çox ağır və məsamələri tutan teksturalar |
| Quru dəri | Nəmləndirici krem teksturası və baryer dəstəkləyən tərkib | Güclü spirtli və dərini dartan formulalar |
| Həssas dəri | Ətirsiz, minimal tərkibli, mineral filtrli məhsul | Ətir və qıcıqlandırıcı komponentlər |
| Melazma və qəhvəyi ləkələr | Geniş spektrli, SPF 50 və rəngli formula | Gün ərzində yenilənməyən zəif qoruma |
| Rozasea | Yüksək tolerantlı, ətirsiz və mineral formula | Yanma və qızartı yaradan məhsullar |
Dərinin yağlı, quru, qarışıq və ya həssas olması ilə Fitzpatrik fototipi eyni anlayış deyil. Bu fərqlər haqqında
dəri tipləri
məqaləsində ətraflı məlumat əldə edə bilərsiniz.
Rəngli günəş kremi kimlər üçün faydalıdır?
Rəngli günəş kremlərində olan dəmir oksidləri görünən işığın piqmentasiyaya təsirini azaltmağa kömək edə bilər. Melazma və iltihabdan sonrakı qəhvəyi ləkələri olan şəxslərdə rəngli məhsullar faydalı seçim ola bilər.
Uşaqlarda günəşdən qorunma necə olmalıdır?
Uşaqlıq dövründə həddindən artıq ultrabənövşəyi təsir sonrakı həyatdakı dəri zədələnməsinə töhfə verə bilər. Buna görə günəşdən qorunma vərdişləri erkən yaşdan formalaşdırılmalıdır.
Altı aydan kiçik körpələr
Altı aydan kiçik körpələr üçün əsas müdafiə birbaşa günəşdən uzaq qalmaq, kölgə, papaq və dərini örtən yüngül geyimdir.
Kölgə və geyimlə tam qoruma mümkün deyilsə, açıq qalan kiçik nahiyələrə məhsul tətbiqi barədə dermatoloqla məsləhətləşmək və məhsul təlimatına əməl etmək lazımdır.
Altı aydan böyük uşaqlar
Geniş spektrli, suya davamlı və ən az SPF 30 məhsul açıq qalan dəriyə tətbiq edilə bilər. Uşaqlar suda oynadıqda və tərlədikdə krem daha tez yenilənməlidir.
Sprey günəş kremi uşaqlarda necə istifadə edilməlidir?
Sprey üzə birbaşa püskürdülməməli və nəfəsə çəkilməməlidir. Əvvəlcə böyüyün əlinə püskürdülərək uşağın üzünə çəkilə bilər.
Küləkli şəraitdə spreyin böyük hissəsi dəriyə çatmaya bilər. Dərinin bərabər və tam örtüldüyünə əmin olmaq lazımdır.
Buludlu havada və qışda günəşdən qorunmaq lazımdırmı?
Bəli. Buludlar ultrabənövşəyi şüaların hamısını bloklamır. Buludlu və sərin havada dəridə istilik hissi az olduğu üçün insan günəş təsirini gec fərq edə bilər.
Qışda xüsusilə dağlıq və qarlı ərazilərdə qar ultrabənövşəyi şüaları əks etdirə bilər. Xizək və dağ turizmi zamanı üz, dodaq və gözlərin qorunması vacibdir.
Günəş kremi hər gün istifadə edilməlidirmi?
Gündəlik ehtiyac insanın harada yaşamasından, UV indeksindən, açıq havada keçirdiyi vaxtdan və dəri riskindən asılıdır. UV indeksi 3 və daha yüksəkdirsə, qoruyucu tədbirlər görülməlidir.
Melazma, fotosensitiv xəstəlik, dəri xərçəngi tarixçəsi və ya fotosensitiv dərman istifadəsi olan şəxslərdə gündəlik qorunma daha ciddi aparılmalıdır.
Pəncərə arxasında və avtomobildə günəşdən qorunmaq lazımdırmı?
Adi pəncərə şüşəsi UVB şüalarının böyük hissəsini azalda bilər, lakin UVA şüalarının müəyyən hissəsi şüşədən keçə bilər. Uzun müddət pəncərə yanında işləyən və avtomobil idarə edən şəxslərdə birtərəfli günəş təsiri yarana bilər.
Uzunmüddətli avtomobil istifadəsində yan şüşələr üçün uyğun UV filtri, qoruyucu geyim və açıq sahələrə günəş kremi faydalı ola bilər.
Ev daxilində günəş kremi lazımdırmı?
Pəncərədən uzaqda və birbaşa günəş almayan qapalı məkanda risk adətən daha aşağıdır. Pəncərə yanında uzun müddət oturursunuzsa və piqmentasiya probleminiz varsa, əlavə qorunma nəzərə alına bilər.
Fotosensitivlik zamanı günəşdən qorunma
Bəzi xəstəliklər və dərmanlar dərinin günəş şüalarına həssaslığını artıra bilər. Belə şəxslərdə qısa günəş təmasından sonra qızartı, yanma, qaşınma, suluq və piqmentasiya yarana bilər.
Fotosensitivlik yarada bilən vəziyyətlər
- Polimorf işıq səpgisi
- Dəri lupus eritematozu
- Dermatomiozit
- Porfiriyalar
- Solar urtikariya
- Günəş allergiyası
- Fotokontakt dermatit
- Fitofotodermatit
- Rozasea
Fotosensitivlik yarada bilən dərmanlar
Bəzi antibiotiklər, sidikqovucular, ürək preparatları, retinoidlər və digər dərmanlar günəşə həssaslığı artıra bilər. Risk konkret preparat və dozadan asılıdır.
Dərmanı özbaşına dayandırmayın
Dərmanın günəş reaksiyasına səbəb olduğunu düşünürsünüzsə, onu təyin edən həkim və dermatoloqla məsləhətləşin. Dərmanı qəfil dayandırmaq təhlükəli ola bilər.
Günəşdən sonra yaranan hər qızartı adi günəş yanığı deyil. Səpgi uzun müddət keçmirsə və ya hər günəş təmasında təkrarlanırsa, dermatoloq müayinəsi tələb olunur.
Günəş yanığı yaranarsa nə etmək lazımdır?
Günəş yanığı yarandıqda ilk addım günəş təsirini dayandırmaq və sərin yerə keçməkdir. Sərin duş, nəm kompres, ətirsiz nəmləndirici və kifayət qədər maye qəbulu yüngül hallarda rahatlıq verə bilər.
Dərinin üzərinə birbaşa buz qoymaq, qabarcıqları partlatmaq və diş məcunu, spirt, sirkə və digər qıcıqlandırıcı maddələr tətbiq etmək olmaz.
Geniş qabarcıqlar, yüksək hərarət, qusma, başgicəllənmə, şüur pozğunluğu və susuzlaşma əlamətləri varsa, təcili tibbi yardım alın.
Ətraflı məlumat üçün
günəş yanığı
haqqında məqaləyə baxa bilərsiniz.
Günəşdən qorunmada ən çox edilən səhvlər
Günəş kremini çox az çəkmək
Məhsulun az tətbiqi etiketdə göstərilən SPF qorumasına çatmağa mane olur. Dərinin bütün açıq sahələri bərabər örtülməlidir.
Yalnız yayda günəş kremi istifadə etmək
UV səviyyəsi yaz, payız və qışda da yüksək ola bilər. Qorunma təqvimə deyil, UV indeksinə və günəş təsirinə uyğun aparılmalıdır.
Kremi yeniləməmək
Tərləmə, su və toxunma günəş kreminin qoruyucu qatını azaldır. Səhər çəkilmiş krem açıq havada bütün günü avtomatik qorumur.
Yüksək SPF ilə daha uzun günəşlənmək
Yüksək SPF günəş altında təhlükəsiz qalma müddətini limitsiz etmir. Məhsul kölgə və qoruyucu geyimlə birlikdə istifadə edilməlidir.
Qulaq və boynu unutmaq
Qulaqlar, boyun, dodaqlar, əllərin və ayaqların üstü günəş zədələnməsinə məruz qalan, lakin tez-tez unudulan nahiyələrdir.
Evdə hazırlanmış günəş kremindən istifadə etmək
Evdə hazırlanmış qarışıqların SPF dəyəri, UVA qoruması və sabitliyi standart laborator testlərlə təsdiqlənmir. Onlar etibarlı günəşdən qoruyucu vasitə hesab edilməməlidir.
İstifadə müddəti keçmiş məhsuldan istifadə etmək
Son istifadə tarixi keçmiş və ya yüksək temperaturda saxlanmış məhsulun qoruyuculuğuna zəmanət verilmir. Rəng, qoxu və tekstura dəyişibsə, məhsul istifadə edilməməlidir.
Günəşdən qorunma və D vitamini
D vitamini sağlamlıq üçün vacibdir, lakin onu əldə etmək üçün dərini məqsədli şəkildə günəşdə yandırmaq düzgün deyil. Lazım olan günəş təsiri insanın dəri tipinə, coğrafi mövqeyinə və qidalanmasına görə dəyişir.
D vitamini çatışmazlığı şübhəsi varsa, qan analizi və həkim məsləhəti əsasında qida və ya əlavə preparatlarla düzəldilə bilər. Dəri xərçəngi riskini artıran məqsədli günəşlənmə təhlükəsiz müalicə üsulu deyil.
Günəşdən qorunma haqqında tez-tez verilən suallar
SPF krem nədir?
SPF krem dərini əsasən UVB şüalarının yaratdığı günəş yanığından qoruyan məhsuldur. Geniş spektrli SPF krem eyni zamanda UVA şüalarına qarşı da qoruma təmin edir.
Günəş kremi və SPF krem eyni şeydirmi?
Gündəlik danışıqda bu ifadələr eyni məhsul üçün istifadə olunur. Məhsul seçərkən adından çox geniş spektrli qorumasına, SPF dəyərinə və suya davamlılığına baxmaq lazımdır.
SPF 15 nə deməkdir?
SPF 15 laboratoriya şəraitində UVB şüalarına qarşı müəyyən qoruma səviyyəsini göstərir. Gündəlik dermatoloji qorunma üçün adətən SPF 30 və ya daha yüksək məhsul seçilməsi tövsiyə olunur.
SPF 30 gündəlik istifadə üçün kifayətdirmi?
Geniş spektrli, kifayət qədər tətbiq edilən və müntəzəm yenilənən SPF 30 bir çox insan üçün uyğun gündəlik seçimdir. Yüksək riskli şəxslərdə SPF 50 üstün tutula bilər.
SPF 50 günəş kremi daha yaxşıdırmı?
SPF 50 SPF 30-dan daha az UVB şüasının dəriyə çatmasına imkan verir. Lakin düzgün miqdar, yenilənmə, geyim və kölgə SPF rəqəmindən daha az əhəmiyyətli deyil.
Günəş kremi üzdə neçə saat qalır?
Açıq havada təxminən hər iki saatdan bir yenilənməlidir. Tərləmə, üzgüçülük, dəsmal və üzə toxunmaq məhsulun daha tez uzaqlaşmasına səbəb ola bilər.
Makiyajın üzərindən SPF necə yenilənir?
SPF tərkibli stik, uyğun krem və ya başqa günəşdən qoruyucu məhsul makiyaj üzərindən tətbiq edilə bilər. Pudra və sprey məhsulların kifayət qədər miqdarda tətbiqi çətin olduğuna görə onlar əsas qoruyucu qatın tam əvəzi sayılmamalıdır.
Günəş kremi nəmləndiricidən əvvəl, yoxsa sonra çəkilir?
Əksər gündəlik qulluq proqramlarında nəmləndiricidən sonra və makiyajdan əvvəl tətbiq edilir. Konkret məhsulun təlimatı fərqli göstəriş verirsə, həmin təlimata əməl olunmalıdır.
Günəş kremi gecə yuyulmalıdırmı?
Bəli. Günün sonunda günəş kremi, makiyaj, yağ və çirki yumşaq təmizləyici ilə uzaqlaşdırmaq məqsədəuyğundur. Dərini həddindən artıq sərt şəkildə yumaq lazım deyil.
Yağlı dəri üçün günəş kremi sızanaq yarada bilərmi?
Ağır və məsamələri tutan məhsullar bəzi insanlarda komedonları artıra bilər. Yağlı və sızanağa meyilli dəri üçün yüngül və non-comedogenic məhsul seçilməsi daha uyğundur.
Günəş kremi allergiya yarada bilərmi?
Bəzi şəxslərdə UV filtrləri, ətir və konservantlara qarşı qıcıqlandırıcı və ya allergik reaksiya yarana bilər. Yanma, qaşınma və səpgi təkrarlanırsa, dermatoloqa müraciət edilməlidir.
Günəşdən qoruyucu krem dəri xərçənginin qarşısını tam alırmı?
Heç bir krem riski sıfıra endirmir. Günəş kremi kölgə, geyim, papaq, gün eynəyi və süni qaralma cihazlarından uzaq durmaqla birlikdə istifadə edilməlidir.
Solarium təhlükəsiz günəşlənmə üsuludurmu?
Xeyr. Solarium cihazları ultrabənövşəyi şüalanma verir və dəri xərçəngi, fotoyaşlanma və göz zədələnməsi riskini artıra bilər. “Təhlükəsiz qaralma” anlayışı elmi əsaslı deyil.
Günəş kremi istifadə etdikdə yenə qaralmaq mümkündürmü?
Heç bir günəş kremi bütün UV şüalarını bloklamır. Qaralma dərinin ultrabənövşəyi zədələnməyə verdiyi cavabdır və sağlamlıq göstəricisi hesab edilmir.
Nəticə: düzgün günəşdən qorunma necə olmalıdır?
Günəşdən qorunma yalnız yüksək SPF günəş kremi istifadə etmək deyil. Ən güclü müdafiə UV indeksini nəzərə almaq, kölgədə qalmaq, qoruyucu geyim və papaqdan istifadə etmək, gözləri qorumaq və açıq dəriyə geniş spektrli SPF çəkməklə əldə edilir.
Günəşdən qoruyucu krem ən az SPF 30, geniş spektrli və istifadə şəraitinə uyğun olaraq suya davamlı olmalıdır. Məhsul kifayət qədər miqdarda tətbiq edilməli və açıq havada müntəzəm yenilənməlidir.
Dəridə sağalmayan yara, dəyişən xal, təkrarlanan günəş səpgisi və ya davamlı piqmentasiya varsa, yalnız kosmetik məhsul dəyişmək əvəzinə dermatoloq müayinəsinə müraciət etmək lazımdır.
Dəri tipinizə uyğun günəş kremi seçə bilmirsiniz?
Günəşə həssaslıq, melazma, rozasea, sızanaq və ya dəri xərçəngi riskiniz varsa, fərdi günəşdən qorunma planı üçün dermatoloq müayinəsinə müraciət edin.





