Dermatoloq həkim kimdir ?

Dermatoloq nə iş görür?

Dermatoloq əsasən dərinin, saçın, dırnaqların və müəyyən selikli qişaların xəstəliklərini qiymətləndirir. Müayinə zamanı xəstənin şikayətləri və xəstəlik tarixi öyrənilir, dəri lezyonları klinik olaraq qiymətləndirilir və ehtiyac olduqda əlavə diaqnostik üsullardan istifadə edilir.

Dermatologiya yalnız dəridə görünən səpgilərlə məhdudlaşmır. Bir çox dəri xəstəliyi saçda, dırnaqlarda və selikli qişalarda da dəyişikliklər yarada bilər. Buna görə dermatoloqun fəaliyyət sahəsi kifayət qədər genişdir.

Dermatoloq və dermatoveneroloq fərqi nədir?

Tibbi terminologiyada bu ixtisas sahəsi dermatologiya və venerologiya və ya dermatovenerologiya adı ilə ifadə oluna bilər. “Dermato” dəri, “venero” isə veneroloji və cinsi yolla keçən xəstəliklər sahəsini bildirir.

Gündəlik danışıqda isə daha çox dermatoloq və ya dəri həkimi ifadələri istifadə olunur. Dermatoveneroloq həm də cinsi yolla keçən infeksiyaların diaqnostika və müalicəsi ilə məşğul ola bilər.

Bu mövzu haqqında daha ətraflı məlumat üçün venerologiya bölməsinə baxa bilərsiniz.

Dermatoloq hansı xəstəliklərə baxır?

Dermatoloqlar müxtəlif dəri, saç, dırnaq və selikli qişa problemlərini qiymətləndirirlər. Ən çox rast gəlinən sahələrə aşağıdakılar daxildir:

• Dəri xəstəlikləri:
  sızanaq, ekzema, psoriaz, göbələk və digər dəri infeksiyaları, qaşınma və səpgilər.
• Saç və saçlı dəri xəstəlikləri:
  saç tökülməsi, alopesiya, kəpəklənmə və saçlı dərinin digər xəstəlikləri.
• Dırnaq xəstəlikləri:
  dırnaq rənginin və formasının dəyişməsi, iltihab və göbələk infeksiyası şübhəsi.
• Dəri törəmələri:
  xallar, ziyillər və digər xoş və ya bədxassəli olma ehtimalı olan dəri lezyonları.
• Selikli qişa problemləri:
  seçilmiş hallarda ağız boşluğunda yaranan yaralar və digər dəyişikliklər.
• Cinsi yolla keçən infeksiyalar:
  uyğun klinik hallarda veneroloji qiymətləndirmə və testlər.

Saç, dırnaq və uşaq dəri xəstəlikləri ilə kim məşğul olur?

Saç və saçlı dərinin xəstəlikləri dermatologiyanın fəaliyyət sahəsinə daxildir. Saç tökülməsi ilə məşğul olan dermatoloqlar üçün gündəlik praktikada trixoloq termini də istifadə edilir.

Saç tökülməsinin müxtəlif növləri, saçlı dərinin iltihabi xəstəlikləri və digər saç problemləri dermatoloq tərəfindən qiymətləndirilə bilər. Saç tökülməsi haqqında ayrıca məqalədə bu mövzu daha geniş izah olunur.

Uşaqlarda dəri xəstəliklərinin qiymətləndirilməsi isə pediatrik dermatologiya sahəsinə daxildir. Uşaqlarda atopik dermatit, səpgilər, infeksiyalar və digər dəri problemləri dermatoloji müayinə tələb edə bilər.

Xallar, melanoma və digər dəri şişləri ilə bağlı diaqnostika və izləmə isə dermatoonkologiya sahəsi ilə əlaqəlidir.

Dermatoloq ixtisası necə əldə olunur?

Dermatoloq olmaq üçün əvvəlcə tibb təhsili, daha sonra isə dermatologiya və venerologiya üzrə ixtisas təhsili alınır.

Türkiyədə dermatologiya üzrə rezidentura təhsilini tamamlayan həkimlər üçün dermatologiya uzmanı termini istifadə olunur. Azərbaycanda gündəlik danışıqda “uzman dermatoloq”, “dəri həkimi” və “dermatoloq” kimi ifadələrə də rast gəlinir.

Dermatoloji müayinə necə aparılır?

Dermatoloji müayinənin ilk mərhələsi xəstənin şikayətlərinin və xəstəlik tarixinin öyrənilməsidir. Bundan sonra dəri, saç, dırnaq və ya digər problemli sahələr klinik olaraq qiymətləndirilir.

Diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün klinik vəziyyətdən asılı olaraq əlavə müayinələrdən istifadə edilə bilər:

• Klinik baxış: dəri lezyonlarının görünüşünün və yayılmasının qiymətləndirilməsi.
• Dermatoskopiya:
  xal və digər seçilmiş dəri törəmələrinin böyüdülmüş şəkildə qiymətləndirilməsi.
• Laborator müayinələr: göstəriş olduqda qan və digər laborator testlər.
• Mikrobioloji müayinələr: bakterial və ya göbələk infeksiyası şübhəsi olduqda.
• Dəri biopsiyası:
  diaqnozun dəqiqləşdirilməsi üçün seçilmiş hallarda kiçik dəri nümunəsinin histopatoloji müayinəsi.

Hər xəstəyə bütün testlərin aparılması lazım deyil. Əlavə müayinələr klinik əlamətlərə və ehtimal olunan diaqnoza əsasən seçilir.

Nə vaxt dermatoloqa müraciət edilməlidir?

Dəridə yaranan hər dəyişiklik ciddi xəstəlik demək deyil. Lakin uzun müddət davam edən, təkrarlayan və ya sürətlə dəyişən problemlər dermatoloji qiymətləndirmə tələb edə bilər.

• Uzun müddət davam edən və ya təkrarlayan səpgilər
• Şiddətli və davamlı qaşınma
• Dəridə çat, yara və iltihab əlamətləri
• Yeni yaranan və ya dəyişən xal və dəri törəmələri
• Davamlı və ya qəfil saç tökülməsi
• Dırnağın rəngində və formasında dəyişiklik
• Ağız daxilində uzun müddət sağalmayan yaralar
• Cinsi yolla keçən infeksiyadan şübhə

Dermatoloq haqqında tez-tez verilən suallar

Dermatoloq həkim kimdir və nə iş görür?

Dermatoloq dəri, saç, dırnaq və müəyyən selikli qişa xəstəliklərinin diaqnostika və müalicəsi ilə məşğul olur. Klinik vəziyyətdən asılı olaraq dermatoskopiya, laborator müayinə, mikrobioloji test və ya biopsiya lazım ola bilər.

Dermatoloq və dəri həkimi eyni şeydir?

Bəli. “Dəri həkimi” gündəlik dildə dermatoloq üçün istifadə olunan ifadələrdən biridir. Rəsmi tibbi terminologiyada dermatoloq və dermatoveneroloq ifadələrinə də rast gəlinir.

Dermatoloq və dermatoveneroloq eyni həkimdirmi?

Dermatovenerologiya həm dəri xəstəliklərini, həm də cinsi yolla keçən veneroloji xəstəlikləri əhatə edən ixtisas sahəsidir. Gündəlik danışıqda bu ixtisas üzrə həkimlərə daha çox dermatoloq deyilir.

Saç tökülməsinə dermatoloq baxırmı?

Bəli. Saç və saçlı dərinin xəstəlikləri dermatologiyanın fəaliyyət sahəsinə daxildir. Saç tökülməsinin səbəbindən asılı olaraq klinik, trixoskopik və ya laborator qiymətləndirmə aparıla bilər.

Dırnaq xəstəliklərinə hansı həkim baxır?

Dırnaqda rəng, forma, qalınlıq və struktur dəyişiklikləri, dırnaq ətrafında iltihab və göbələk infeksiyası şübhəsi dermatoloq tərəfindən qiymətləndirilə bilər.

Uşaqlarda dəri xəstəliklərinə dermatoloq baxırmı?

Bəli. Uşaqlarda ekzema, səpgilər, infeksiyalar və digər dəri problemləri pediatrik dermatologiya çərçivəsində dermatoloq tərəfindən qiymətləndirilə bilər.

Yekun

Dermatoloq dəri ilə yanaşı saç, dırnaq və müəyyən selikli qişa xəstəlikləri ilə məşğul olan ixtisaslaşmış həkimdir. Dermatovenerologiya isə bu sahəyə cinsi yolla keçən xəstəliklərin diaqnostika və müalicəsini də daxil edir.

Dermatoloqa müraciət yalnız səpgilər zamanı deyil, davamlı qaşınma, saç tökülməsi, dırnaq dəyişiklikləri, xallar və digər dəri problemləri zamanı da lazım ola bilər.